माता
හින්දි
[සංස්කරණය]| Picture dictionary | |
|---|---|
|
උච්චාරණය
[සංස්කරණය]නිරුක්තිය 1
[සංස්කරණය]from Learned borrowing, සංස්කෘත माता (mātā), from ප්රොටෝ-ඉන්දු-ඉරාන *máHtā, from ප්රොටෝ-ඉන්දු-යුරෝපීය *méh₂tēr. Doublet of माँ (mā̃).
In the sense of "smallpox" and "chickenpox," compare other-language epithets for the goddess Shitala and words for "mother" or "goddess" like සංස්කෘත शीतला (śītalā, “Shitala, smallpox”), Assamese আই (ai, “mother, smallpox”), මරාථි देवी (devī, “goddess, smallpox”), and දෙමළ அம்மை (ammai, “mother, smallpox”).
නාම පදය
[සංස්කරණය]माता (mātā) ස්ත්රී ලිංග (male equivalent पिता, Urdu spelling ماتا)
- mother
- (Hinduism) शीतला माता (śītlā mātā, “(Mother) Shitala”)Ellipsis of . A goddess associated with smallpox, chickenpox, and more broadly the curing of poxes and diseases.
වරනැඟීම
[සංස්කරණය]නිරුක්තිය 2
[සංස්කරණය]Inherited from සංස්කෘත मत्तक (mattaka, “intoxicated”). See also माँत (mā̃t).
නාම විශේෂණ පදය
[සංස්කරණය]මූලාශ්ර
[සංස්කරණය]- ↑ Platts, John T. (1884), “माता”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English [උර්දු, classical හින්දි, සහ ඉංග්රීසි ශබ්දකෝෂය], London: W. H. Allen & Co., page 978
- ↑ Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “mattá”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages [ඉන්දු-ආර්ය භාෂා සංසන්දනාත්මක ශබ්දකෝෂය], ලන්ඩන්: ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාල මුද්රණාලය, page 560
මරාථි
[සංස්කරණය]නිරුක්තිය
[සංස්කරණය]from Learned borrowing, සංස්කෘත माता (mātā, “mother”).
උච්චාරණය
[සංස්කරණය]නාම පදය
[සංස්කරණය]माता (mātā) ස්ත්රී ලිංග
වරනැඟීම
[සංස්කරණය]| Declension of माता (fem ā-stem) | |||
|---|---|---|---|
| direct singular |
माता mātā | ||
| direct plural |
माता mātā | ||
| singular एकवचन |
plural अनेकवचन | ||
| nominative प्रथमा |
माता mātā |
माता mātā | |
| oblique सामान्यरूप |
माते māte |
मातां- mātān- | |
| acc. / dative द्वितीया / चतुर्थी |
मातेला mātelā |
मातांना mātānnā | |
| ergative | मातेने, मातेनं mātene, mātena |
मातांनी mātānnī | |
| instrumental | मातेशी māteśī |
मातांशी mātānśī | |
| locative सप्तमी |
मातेत mātet |
मातांत mātāt | |
| vocative संबोधन |
माते māte |
मातांनो mātānno | |
| Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition. | |||
| Genitive declension of माता (fem ā-stem) | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine object पुल्लिंगी कर्म |
feminine object स्त्रीलिंगी कर्म |
neuter object नपुसकलिंगी कर्म |
oblique सामान्यरूप | |||||
| singular एकवचन |
plural अनेकवचन |
singular एकवचन |
plural अनेकवचन |
singular* एकवचन |
plural अनेकवचन |
|||
| singular subject एकवचनी कर्ता |
मातेचा māteċā |
मातेचे māteċe |
मातेची mātecī |
मातेच्या mātecā |
मातेचे, मातेचं māteċe, māteċa |
मातेची mātecī |
मातेच्या mātecā | |
| plural subject अनेकवचनी कर्ता |
मातांचा mātānċā |
मातांचे mātānċe |
मातांची mātāñcī |
मातांच्या mātāncā |
मातांचे, मातांचं mātānċe, mātānċa |
मातांची mātāñcī |
मातांच्या mātāñcā | |
| * Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition. | ||||||||
අමතර අවධානයට
[සංස්කරණය]මූලාශ්ර
[සංස්කරණය]- Berntsen, Maxine (1982–1983), “माता”, in A Basic Marathi-English Dictionary [මූලික මරාථි-ඉංග්රීසි ශබ්දකෝෂය], නව දිල්ලිය: American Institute of Indian Studies
Nepali
[සංස්කරණය]නිරුක්තිය
[සංස්කරණය]from Learned borrowing, සංස්කෘත माता (mātā).
උච්චාරණය
[සංස්කරණය]නාම පදය
[සංස්කරණය]माता (mātā) ස්ත්රී ලිංග
වරනැඟීම
[සංස්කරණය]| Declension of माता | |||
|---|---|---|---|
| Singular | Plural | ||
| nominative | සැකිල්ල:ne-z | සැකිල්ල:ne-z | |
| accusative/dative | සැකිල්ල:ne-z | සැකිල්ල:ne-z | |
| instrumental/ergative | සැකිල්ල:ne-z | සැකිල්ල:ne-z | |
| ablative | සැකිල්ල:ne-z | සැකිල්ල:ne-z | |
| genitive | සැකිල්ල:ne-z | සැකිල්ල:ne-z | |
| locative | සැකිල්ල:ne-z | සැකිල්ල:ne-z | |
| Notes: | |||
පාලි
[සංස්කරණය]වෙනත් ආකාර
[සංස්කරණය]නාම පදය
[සංස්කරණය]माता (mātā)
- දේවනාගරි අක්ෂරක්රමය භාවිතා කොට ලියන ලද mātā, which is मातृ යන යෙදුමෙහි පෙර විබත්/අලප් විබත් ඒකවචන පදය (mātṛ, “mother”)
සංස්කෘත
[සංස්කරණය]වෙනත් අක්ෂරක්රම
[සංස්කරණය]- মাতা (Assamese අක්ෂරක්රමය)
- ᬫᬵᬢᬵ (Balinese අක්ෂරක්රමය)
- মাতা (බෙංගාලි අක්ෂරක්රමය)
- 𑰦𑰯𑰝𑰯 (Bhaiksuki අක්ෂරක්රමය)
- 𑀫𑀸𑀢𑀸 (බ්රාහ්මී අක්ෂරක්රමය)
- မာတာ (බුරුම අක්ෂරක්රමය)
- માતા (ගුජරාටි අක්ෂරක්රමය)
- ਮਾਤਾ (Gurmukhi අක්ෂරක්රමය)
- 𑌮𑌾𑌤𑌾 (Grantha අක්ෂරක්රමය)
- ꦩꦴꦠꦴ (Javanese අක්ෂරක්රමය)
- 𑂧𑂰𑂞𑂰 (Kaithi අක්ෂරක්රමය)
- ಮಾತಾ (කන්නඩ අක්ෂරක්රමය)
- មាតា (Khmer අක්ෂරක්රමය)
- ມາຕາ (Lao අක්ෂරක්රමය)
- മാതാ (මලයාලම් අක්ෂරක්රමය)
- ᠮᠠ᠊ᠠᢠᠠᢇ (Manchu අක්ෂරක්රමය)
- 𑘦𑘰𑘝𑘰 (Modi අක්ෂරක්රමය)
- ᠮᠠᢗᢐᠠ᠋ᠠ (මොංගෝලියානු අක්ෂරක්රමය)
- 𑧆𑧑𑦽𑧑 (Nandinagari අක්ෂරක්රමය)
- 𑐩𑐵𑐟𑐵 (Newa අක්ෂරක්රමය)
- ମାତା (Odia අක්ෂරක්රමය)
- ꢪꢵꢡꢵ (Saurashtra අක්ෂරක්රමය)
- 𑆩𑆳𑆠𑆳 (Sharada අක්ෂරක්රමය)
- 𑖦𑖯𑖝𑖯 (Siddham අක්ෂරක්රමය)
- මාතා (සිංහල අක්ෂරක්රමය)
- 𑩴𑩛𑩫𑩛 (Soyombo අක්ෂරක්රමය)
- 𑚢𑚭𑚙𑚭 (Takri අක්ෂරක්රමය)
- மாதா (දෙමළ අක්ෂරක්රමය)
- మాతా (තෙලිඟු අක්ෂරක්රමය)
- มาตา (තායි අක්ෂරක්රමය)
- མཱ་ཏཱ (තිබ්බත අක්ෂරක්රමය)
- 𑒧𑒰𑒞𑒰 (Tirhuta අක්ෂරක්රමය)
- 𑨢𑨊𑨙𑨊 (Zanabazar Square අක්ෂරක්රමය)
නිරුක්තිය 1
[සංස්කරණය]උච්චාරණය
[සංස්කරණය]නාම පදය
[සංස්කරණය]माता (mātā́) ස්ත්රී ලිංග
නිරුක්තිය 2
[සංස්කරණය]උච්චාරණය
[සංස්කරණය]ක්රියා පදය
[සංස්කරණය]माता (mātā) third-singular indicative (type P, periphrastic future, root मा)
- मा (mā) යන යෙදුමෙහි periphrastic future පදය
Conjugation
[සංස්කරණය]| Periphrastic Future: माता (mātā), माता (mātā) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Active | Middle | ||||||
| Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
| Indicative | |||||||
| Third | माता mātā |
मातारौ / मातारा¹ mātārau / mātārā¹ |
मातारः mātāraḥ |
माता mātā |
मातारौ mātārau |
मातारः mātāraḥ | |
| Second | मातासि mātāsi |
मातास्थः mātāsthaḥ |
मातास्थ mātāstha |
मातासे mātāse |
मातासाथे mātāsāthe |
माताध्वे mātādhve | |
| First | मातास्मि mātāsmi |
मातास्वः mātāsvaḥ |
मातास्मः / मातास्मसि¹ mātāsmaḥ / mātāsmasi¹ |
माताहे mātāhe |
मातास्वहे mātāsvahe |
मातास्महे mātāsmahe | |
| Notes |
| ||||||
- Visual dictionary
- හින්දි යෙදුම්, ස්වරශාස්ත්ර හෝඩි උච්චාරණ සහිත
- හින්දි යෙදුම්, ඕඩියෝ උච්චාරණ සහිත
- හින්දි entries referencing missing etymons
- හින්දි learned borrowings from
- හින්දි යෙදුම්, සංස්කෘත වෙතින් ණයට ගත්
- හින්දි යෙදුම්, සංස්කෘත වෙතින් ව්යුත්පන්න
- හින්දි ප්රවේශ, නිරුක්ති ශාඛා සහිත
- හින්දි යෙදුම්, ප්රොටෝ-ඉන්දු-ඉරාන වෙතින් ව්යුත්පන්න
- හින්දි යෙදුම්, ප්රොටෝ-ඉන්දු-යුරෝපීය වෙතින් ව්යුත්පන්න
- හින්දි doublets
- හින්දි පාඨ
- හින්දි නාම පද
- හින්දි nouns with other-gender equivalents
- හින්දි ස්ත්රී ලිංග නාම පද
- hi:Hinduism
- හින්දි ellipses
- හින්දි feminine ā-stem නාම පද
- හින්දි යෙදුම්, සංස්කෘත වෙතින් උරුම වූ
- හින්දි නාම විශේෂණ පද
- hi:Female family members
- hi:Family
- hi:Children
- hi:People
- මරාථි යෙදුම්, සංස්කෘත වෙතින් ණයට ගත්
- මරාථි learned borrowings from
- මරාථි යෙදුම්, සංස්කෘත වෙතින් ව්යුත්පන්න
- මරාථි යෙදුම්, ස්වරශාස්ත්ර හෝඩි උච්චාරණ සහිත
- මරාථි පාඨ
- මරාථි නාම පද
- මරාථි නාම පද, දේවනාගරි අක්ෂරක්රමය භාවිතා කොට ලියන ලද
- මරාථි ස්ත්රී ලිංග නාම පද
- මරාථි feminine nouns
- මරාථි literary terms
- මරාථි යෙදුම්, භාවිත නිදර්ශන සහිත
- මරාථි nouns with declension
- මරාථි feminine ā-stem nouns
- mr:Family
- mr:Family members
- mr:Female family members
- Nepali යෙදුම්, සංස්කෘත වෙතින් ණයට ගත්
- Nepali learned borrowings from
- Nepali යෙදුම්, සංස්කෘත වෙතින් ව්යුත්පන්න
- Nepali යෙදුම්, ස්වරශාස්ත්ර හෝඩි උච්චාරණ සහිත
- Nepali පාඨ
- Nepali නාම පද
- Nepali ස්ත්රී ලිංග නාම පද
- ne:Female family members
- පාලි ලෙමා-නොවන ස්වරූප
- පාලි නාම පද ස්වරූප
- පාලි නාම පද ස්වරූප, දේවනාගරි අක්ෂරක්රමය භාවිතා කොට ලියන ලද
- සංස්කෘත යෙදුම්, ස්වරශාස්ත්ර හෝඩි උච්චාරණ සහිත
- සංස්කෘත ලෙමා-නොවන ස්වරූප
- සංස්කෘත නාම පද ස්වරූප
- සංස්කෘත නාම පද ස්වරූප, දේවනාගරි අක්ෂරක්රමය භාවිතා කොට ලියන ලද
- සංස්කෘත පාඨ
- සංස්කෘත ක්රියා පද
- සංස්කෘත parasmaipada verbs
- සංස්කෘත future verbs
- Sanskrit terms belonging to the root मा
- සංස්කෘත ක්රියා පද, දේවනාගරි අක්ෂරක්රමය භාවිතා කොට ලියන ලද
- Sanskrit verbs with periphrastic future

